Hợp đồng hoán đổi (SWAP) là gì ? Đặc điểm, các dạng hợp đồng

Hợp đồng hoàn đổi là một công cụ giao dịch và là một trong bốn loại hợp đồng phổ biến nhất trong các giao dịch phái sinh. Vậy hãy cùng Saigon Futures tìm hiểu hợp đồng hoán đổi là gì? Nó có vai trò gì trong đầu tư tài chính? Đặc điểm của nó khác như thế nào với những loại hợp đồng thông thường?

 

Tìm hiểu các loại hợp đồng khác:

  • Hợp đồng kỳ hạn
  • Hợp đồng quyền chọn
  • Hợp đồng tương lai
  • So sánh giữa hợp đồng tương lai và hợp đồng quyền chọn

I. Hợp đồng hoán đổi là gì?

Hợp đồng hoán đổi (Swap Contract) là một dạng hợp đồng giữa hai bên đối tác, trong đó các bên đối tác đồng ý thực hiện các khoản thanh toán định kỳ cho nhau. Hay nói cách khác chính là đồng ý trao đổi các luồng tiền trong tương lai theo một phương thức đã định sẵn trong một khoản thời gian đã định sẵn trước.

Trong lĩnh vực tài chính, Swap contract (hợp đồng hoán đổi) là một công cụ tài chính phái sinh (Derivative). Trong đó, hai bên sẽ thực hiện trao đổi một dòng tiền này (Cash Flow) để lấy một dòng tiền khác của bên kia. Những dòng tiền này được gọi là các nhánh của hoán đổi (Legs), và được tính bằng cách dựa trên giá trị nguyên tắc danh nghĩa, hay nói cách khác các bên tham gia hợp đồng thống nhất với nhau về mặt ý chí, tự nguyện và bình đẳng khi ký kết hợp đồng.

Các hợp đồng hoán đổi thường được dùng để phòng ngừa rủi ro tài chính (như rủi ro lãi suất , rủi ro tỷ giá, rủi ro giá cổ phiếu), nhằm để hưởng các ưu đãi dành cho các công ty trong nước, hoặc để nhằm mục đích đầu cơ.

Khác với hợp đồng tương lai hay chứng khoán thì hợp đồng hoán đổi không được dùng để mua bán trực tiếp mà chúng là những hợp đồng cá biệt được thực hiện bởi hai bên. Để huỷ hợp đồng thì cần phải có sự thỏa thuận song phương giữa hai bên ký kết hợp đồng.

II. Các loại hợp đồng hoán đổi

cac loai hop dong hoan doi

1. Hợp đồng hoán đổi lãi suất (Interest rate swap contract)

Hợp đồng hoán đổi lãi suất là một hợp đồng phái sinh mà theo đó một bên trao đổi dòng lãi suất này để lấy dòng tiền mặt của một bên khác.

Các điều khoản chính của một hợp đồng hoán đổi lãi suất bao gồm:

  • Ngày bắt đầu hợp đồng
  • Thời hạn của hợp đồng
  • Mức lãi suất làm cơ sở thanh toán (lãi suất cố định-The Swap rate và thả nổi-Thường gắn với lãi suất tham chiếu LIBOR)
  • Tần suất thanh toán luồng tiền
  • Giá trị danh nghĩa của hợp đồng và đồng tiền định danh

Ngoài ra, cùng với sự phát triển của thị trường chứng khoán phái sinh nói chung và thị trường hợp đồng hoán đổi nói riêng, các sản phẩm hoán đổi ngày càng trở nên đa dạng, đáp ứng nhiều nhu cầu khác nhau.

2. Hợp đồng hoán đổi tiền tệ (Currency swap contract)

Hợp đồng hoán đổi tiền tệ như cái tên của nó, đây là một hợp đồng trao đổi ngoại tệ. Theo đó, hai bên sẽ thực hiện trao đổi khoản tiền gốc và lãi cố định của một khoản vay để lấy một khoản tiền gốc và lãi cố định tương đương một khoản vay của một loại đồng tiền khác.

Hoán đổi tiền tệ thường kết hợp với hoán đổi lãi suất.

3. Hợp đồng hoán đổi tín dụng (Credit swap contract)

Hợp đồng hoán đổi tín dụng là một hợp đồng phái sinh tín dụng  mà theo đó bên mua sẽ thanh toán một khoản tiền định kỳ cho bên bán, ngược lại thì họ sẽ nhận được một khoản bồi thường nếu danh mục tài sản nắm giữ cơ sở bị mất khả năng thanh toán.

4. Hợp đồng hoán đổi hàng hóa (Commodity swap contract)

Hợp đồng hoán đổi hàng hoá là một thoả thuận mà trong đó giá thả nổi của hàng hoá (giá giao ngay) được trao đổi lấy giá cố định trong một khoản thời gian xác định.

Đối với người sử dụng muốn đảm bảo giá ở mức tối đa và đồng ý trả cho tổ chức tài chính một mức giá cố định. Còn đối với người mua sẽ nhận được những khoản thanh toán dựa trên giá cả thị trường cho những sản phẩm hàng hoá liên quan.

Người sản xuất nếu muốn có thu nhập cố định và đồng ý trả giá thị trường cho tổ chức tài chính, đổi lại việc nhận những khoản thanh toán cố định cho hàng hoá.

5. Hợp đồng hoán đổi chứng khoán vốn (Equity swap contract)

Đây là hợp đồng mà tổ hợp các dòng tiền được thoả thuận trao đổi giữa hai bên vào một ngày xác định trong tương lai.

Hai dòng tiền trong hợp đồng hoán đổi chứng khoán vốn được đề cập như là những vế của hợp đồng hoán đổi. Một vế gắn với một lãi suất thả nổi như LIBOR- vế nổi. Vế còn lại dựa trên kết quả của một cổ phiếu hoặc một chỉ số thị trường-vế cổ phiếu.

III. Đặc điểm của hợp đồng hoán đổi

hop dong hoan doi

Hợp đồng hoán đổi tuy là một loại hợp đồng khá đặc biệt nhưng mô hình chung vẫn là một hợp đồng mang những đặc điểm bình thường:

  • Hợp đồng hoán đổi là sự thoả thuận giữa các bên tham gia hợp đồng, trong đó các bên phải thống nhất với nhau trên tinh thần tự nguyện, ý chí và bình đẳng khi ký kết hợp đồng
  • Nội dung của hợp đồng hoán đổi phải bao gồm có nội dung về quyền và nghĩa vụ của các bên tham gia ký kết hợp đồng
  • Việc ký kết hợp đồng phải đảm bảo được lợi ích chung của các bên và không được làm trái với quy định của pháp luật, trái với đạo đức xã hội
  • Các bên sẽ thoả thuận với nhau, trong đó một bên đồng ý hoán đổi một nguồn lợi ích từ thị trường tài chính này để đổi lấy một nguồn lợi ích khác từ một nguồn khác. Việc này nhằm đề phòng những rủi ro tài chính không đáng có

Qua các đặc điểm trên, chúng ta cũng có thể thấy rằng trên thực tế trong hợp đồng hoán đổi sẽ thực hiện hoán đổi các giá trị vật chất với nhau chứ không có nghĩa vụ thanh toán thêm bất kỳ một khoản lợi ích vật chất nào cả:

  • Hạn chế rủi ro tín dụng bằng cách thực hiện thao tác nguyên tắc bù trừ, cắt giảm khối lượng đồng tiền thanh toán giữa hai bên tham gia hợp đồng
  • Các bên tham gia hợp đồng thường biết rõ về nhau trước khi tiến hành ký kết hợp đồng

Qua bài viết trên, Saigon Futures rất mong cung cấp được đầy đủ thông tin đến cho bạn độc một cái nhìn tổng quan hơn về hợp đồng hoán đổi trong tài chính. Chọn lựa và thực hiện đầu tư chuẩn xác hơn!

Similar Posts

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *